Frsluflokkur: Bkur

Fairvori milt og hltt me skuldunautum beit

bng man hva Fairvori var mr mikil rgta egarg var barn. egar mamma sagi "n skulum vi fara me fairvori"hugsai g sjlfrtt umilmandi vor kennt vi furinn himnum. Og essu milda vori reikuuskuldunautin,skjldtt og slleg um iagrn tn himnarkis ar sem auslfruu sigsafarkt ggresi. Umhverfis sveimuu englarnirog dreifu molum hinsdaglega brausniur af hvtumskjahnorum, svona eins og egar brnin gefandunum tjrninni.

J,merkingarfrin var ekki beint a sligabarnshugann -endam segja a sn mn inntaki hafi veri einhverskonar "innri skilningur" - sannur sinn htt.

Enn eru brn a lra Fairvori n ess a botna upp ea niur merkingu ess. au fara bara me uluna sna. Sjlf hef g stundum hugsa mrauppfra bnina, til ess a fara skiljanlegame hana egar kemur a v a setjast rmstokkinn me barnabrnunum og signa au fyrir nttina. Hef g hugsa mr hana essa lei:

Fair minn og mir,
sem ert mr ri,
helgist itt nafn,
til komi itt rki.
Veri inn vilji
svo jru sem himni.

Veit mr fi, kli og skjl.
Fyrirgef mr syndir mnar
og g munsjlffyrirgefa rum.

Leiddu migum rttan veg
ogfrelsa mig fr llu illu,
v a itt er rki
mtturinn og drin
a eilfu.

Svo myndi g a sjlfsgusegja amen eftir efninu. Halo

ar me svifi barniinn svefninndnlttum skhnora eigin hugsana me mmukoss kinn.

En ... amma sti sennilegaeftirum stund og um hana fri svoltill efafiringur: Til hvers er maur a breyta bnum? Er rtt a svipta lti barn hlju og mildu fairvori bernskunnar me skjldttum skuldunautum beit?

Woundering


Bloggreyta

Gott flk - g er sennilega bin a blogga yfir mig eftir trn sustu vikna. Er eiginlega orin urrausinog tla a taka mr hl.

Sjumst egar g hef safna krftum n. Wink

bardastrond


sktahaugum geta vaxi blm ...

blmNja sland - listin a tna sjlfum sr, nefnist bk eftir Gumund Magnsson sagnfring og bloggara. Eintak af essari bk datt inn um brfalguna hj mr fyrir skmmu og g fr a blaa henni. a endai me v a g las hana spjaldanna milli og var rtt essu a leggja hana fr mr. g mli me henni.

essari bk skoarGumundur "slenska efnahagsundri"- hvers afleiingar vi erum a kljst vi n um stundir. Hann leitastvi a greina r breytingar sem ori hafa slensku samflagi sustu ratugum og allt fram ennan dag: Hvernig hugarel jarinnar oggildismat hafa birst fr einum tma til annarsm.a. lggjf,opinberri umru, viskiptahttum og samskiptum.

S athugun leiir mislegt gilegt ljs, m.a. hverniggildi hins "stttlausa" samflagshafa smmsaman molna og morkna; hvernig samkennd og samheldni hafa lti undan okkar litla samflagi; hvernig aumenn og fyrirtki hafa last meiri vld og hrif msum svium jlfsins en eim er hollt. sama tma hefuralmannavaldiori veikara og vanbnara a takast vi breyttar astur,auk esssem hin glggu skil sem ur vorumilli markaarins (veraldar viskipta)og samflagsins (veraldar almannavalds og menningarvermta) vera sfelltljsari.

J, slenska efnahagsundri hefur ekki ori okkur s gfa sem efni og vonir stu til.trsartminn var vissulegatmi kappsemi ogatorku lkt og egarslendingar brutust r ftkt og kyrrstu fyrstu ratugum 20. aldar. En eins og hfundur bendir rttilega bru eldrikynslir "gfu til ess a varveita og rkta lfsvihorf sem tryggu samheldni og samkennd jarinnar v mikla breytingaskei sem gekk yfir". ͠markashyggjukafanum sustu r hafa essi gildi ori undir - gildin sem eru"svo mikilvg fyrirstarfrkslu jflags".

arna skilur hfundurvi okkur me spurningum sem lta a afdrifum og endurheimt hinna horfnu gilda.

Woundering

Alestri loknum fr g a hugsa um hrun og endurreisn. a er nefnilega annig a llum sktahaugum vaxa blm. Fegur eirra og gagn veltur bara v hvaa frjum er s.

Spurningin nna er s, hvort okkur tekst a s rttu frjunum ann haug sem blasir vi. Tekst okkur aendurheimta og s a njutraustumgildum bor visamkennd, samhjlpog mann? a er hin stra spurning - hi stra verkefnisem bur okkar allra.

slenskiFninn


Nei, htti n!

minningabkegar g var ltil stelpa skrifai g oft minningabkur hj vinkonum mnum. setti g gjarnan inn vsur sem g kunni, teiknai fugla og blm kringum r og ... kvittai svo undir alltsaman. Sama geru sklaflagar mnir, stelpurnar teiknuu firildi, hjrtu og blm, strkarnir fjll, slskin og bta - en allir settu inn vsur ea kvilinga samt "g man ig- manst mig" og einhverjufleiru. Gott ef g ekki eina svona dagbk frum mnum fr gamalli t - og ef mr skjplast ekki eiga dtur mnar svona bkur.

N hafa fundist tvr vsursemHalldr Laxness skrifai 12 ra gamall minningabk hj vinkonu sinni. Og menn eru farnir a fablera um a"hr s kominn elsti varveitti kveskapur Halldrs Laxness". a tk rfar sekndur a finna ara vsuna me gggli - eins og Gumundur Magnsson sannreyndi og bloggai um fyrr dag. Hann fann vsuna hinum frbra vef Skjalasafns Skagafjararar sem finna m fjlmargar lausavsur eftir msa hfunda. Ekki er a orlengja a, a nnur vsan er ar kenndorleifi Jnssyni Hjallalandi Vatnsdal. Hn ersvona:

Haltu inni beinu braut
berstu vme snilli
gfan svo r gefi skaut
gus og manna hylli.

ljsi essa er heldur lklegt a 12 ra gamall drengur hafi ort hina vsuna, svo spk sem hn er - jafnvel vi sum a tala um Nbelskldi.En svsa er svona:

Vart hins rtta verur g
villir mannlegt sinni,
fi sing stu r
yfir skynseminni.

g held hann hafi bara veri a skrifa vsu dagbk - eins og sundir slendinga hafa gert unga aldri, og gera enn.

englar


mbl.is Elsti varveitti kveskapur Halldrs Laxness pesbk Vegamtastg
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Himnarki og helvti, Krvilla Vestfjrum og fleira gott

windownb9 sumar hef g gefi mr tma til a lesa nokkrar bkur sem ekki vannst tmi til a lesa um jlin. Rtt essu var g a leggja fr mr Himnarki og helvti eftir Jn Kalman Stefnsson. etta er afar vel skrifu bkog sterk kflum - srstaklega fyrri hlutinn sem er raun sjlfst frsagnarheild. arna er lst lfsbarttu og lifnaarhttum verbarflks fyrir hundra rum ea svo. Lf og daui, mann og grimmd, st og rvnting kallast ar og halda lesandanum heljargreipum. Seinni hluti bkarinn hlt mr ekki eins vel - eins og sgururinn renni svolti t sandinn.En Jn Kalman er stlsnillingur - orfri hans er svo fallegt kflum a maur les aftur og aftur. etta erafar gbk og vel ess viri a lesa.

g hef lka legi sakamlasgum. Aska eftir Yrsu Sigurardttur olli mr svolitlum vonbrigum. Fyrsta bkin hennar, rija tkni, fannst mr grpandi og skemmtileg. essi er of langdregin - og g ver a viurkenna a g missti hreinlega hugann egar komi var fram seinni hluta sgunnar. a er n ekki beint a sem a gerast sakamlasgu.

Arnaldur hinsvegar klikkar ekki. Harskafann las g mr til mikillar ngju. Stlbrg Arnaldar styrkjast me hverri bk - og egar saman faraskemmtilegt plott og styrk stltk- er blandanpotttt.

g hef lka veri a rifja upp a gamni mnu smsgur Halldrs Laxness. Dttir mn gaf mr lti kver sem Vaka-Helgafell hefur gefi t undir heitinu Krvilla Vestfjrum. arna eru nokkrar smsgur eftir Nbelsskldi. g hafi raunar lesi r allar nema eina - en las r n aftur mr til ngju. Komst a v a Dfnaveislan er ekki a strvirki sem stundum hefur veri tala um og mig minnti a mr hefi sjlfri fundist egar g las hana fyrir lngu. g hef augljslega breyst - kannski roskast - sem lesandi. Wink

Maur gefur sr yfirleitt allt of skamman tma til lestrar - g vi yndislestur. Ftter meira gefandi en lestur grar bkar kyrr og ni.

  • egar andann jakar slen
  • og yngist hugar mk,
  • ftt er lundu ljfar en
  • a lesa ga bk. Smile

Eldarnir rr sem brunnu

eldur_1055453962 essa dagana eru tar frttir af eldsvoum og slkkvistarfi. a er svo undarlegt me eldinn, hann a til a "gangaljsum logum" orsins fyllstu merkingu, eins og farstt. Stundum erengu lkara ensnileg hnd s a verki sem kveikinjan eld jafnum og annar slokknar.

Eldurinn er merkilegt fyrirbri. Hann bi yljar og eyireins ogstrur mannanna, skapsmunir og arar tilfinningar.a er v ekki a fura eldurinn hafiori skldum og heimspekingum innblstur stundum.

͠ljinu "Eldarnir rr"srDav Stefnssontkifri lfs sns semkulnaa elda. Hr kemur lji:

egar gekkst garinn fyrst,

brann gneisti hverju spori.

En nornirnar gtu rnir rist,

sem rndu mig sl og vori.

Eg hirti hvert sprek, sem vi hafi l,

fr hausti til hvtasunnu ...

Enn man eg eldana rj,

eldana rj, - sem brunnu.

bak vi logana leyndumst vi

og ltum eina tala

um saklausar stir, svanakli

og slmu grnna dala.

En oft er, a sumari seiir mest,

ef sl er a djpi runnin,

og egar vi fundum funann bezt,

var fyrsti eldurinn - brunninn.

S uggur, sem fr um okkur tv,

var skunni mest a kenna.

Af loftinu hverfa slir sj,

er sustu sprekin brenna.

En skalandi var lst bann

og lfinu fjtrar spunnir.

Logarnir titruu, tminn rann,

unz tveir voru eldar brunnir.

A una sem gestur annars borg

var aldrei a nu skapi.

Um lofti, myrkva af leyndri sorg,

fr leiftur af stjrnuhrapi.

hinztu glur br flskva fljtt,

v fram hj var stundin runnin.

jningin kom eins og gul ntt

og riji eldurinn - brunninn.

dkkvanum jrin dggvu svaf,

og duli var allt, sem vi rum.

Milli okkar er hyldjpt haf,

himinn s yfir bum.

fjarska eru djpin fagurbl

frjsi au, vtnin grunnu ...

Enn man g eldana rj,

eldana rj - sem brunnu.


"Ssl" og "basl" skldskap

Margra barna mur eiga ekki a "ssla" og "basla" vi ljager. etta er skoun Skafta . Halldrssonar bkmenntagagnrnanda Morgunblasins sem birtir ritdm blainu dag um ljabk mna Vestanvind. A vsu sviptirSkafti mig einu barni - segir mig verafjgurra barna mur. Er hannar a vsa - a v er virist - einnaf prsum bkarinnar, sem hann augljslegatekur semmna persnulegu dagbk, en ekki kmsku mannlfsmynd og hugvekju semtilvitnari sgu var tla a vera.

Jja, best g leirtti n etta:g erFIMM barna mir eins og fram kemur bkarkpu. g er lka orin amma.

Og hva er n svona kona a gera upp dekk skldskap? a gagnrnandinn erfitt me a skilja. A vsu telur hann "margt vel gert" - og eyir sanfuru lngu mli a sna fram a me dmum. En honum finnst samt a g eigi baraa halda mig vi vsnager - ar s g heimavelli.

Og svo tekur hann mig kn sr til akenna mr hvernig maur eigi a orahugsanir ljum. Myndlkingar bor vi"hafdjp hugans", "logndpi drauma" og "grunnsvi vkunnar" kallar hann"samsetningar" og frasakennda myndskpun. arna hafi ljmli teki vldin af hugsuninni. Svo rkrir hann vi mig um a hvernig g hefi tt - ea llu heldurekki tt - a yrkja eitt ljanna. a er lji Mi:

stin/ erberftt ganga / um grttan veg.

Sknuurinn / srftt hvld/ skugga gleinnar.

"g get alveg skili a stin geti veri berftt ganga umgrttan veg og sknuurinn srftthvld. En a glein varpi skugga sknuinn finnst mr vera merkingarleysa", segir Skafti.

Hmmm ... a er einmitt a. Gott er n fyrir ljskld a f svona kennslustund. Verst a mr skyldi aldrei hafa hugkvmst ettaegar g skrifai bkmenntagagnrni fyrir moggann den, a kenna ljskldunum a yrkja. Reyndar held gaSkafti hefi mtt hugleia betur merkingu essarar lkingar um gleina og skuggann - en ef hann metekur ekki hva g er a fara arna, verur bara a hafa a.

essi ritdmurminnir mig gilega rjtu ra gamla umru sem spratt upp umhinar svoklluukerlingabkur sjunda ratugnum. Ena or var nota flustu alvru um verk eirra skldkvenna sem hfu kvatt sr hljs. a vorukarlrithfundar - svipuu reki og Skafti er nna -semfundu essa gtu einkunn yfir skldskap kvenna.

etta er trlega hvorki fyrsta n sasta sinn sem gagnrnendur lta kynhlutverk og jflagsstu kvenna hafa hrif dma sna. En svona til alesendur getitta sig aeins betur essu dmi sem Skaftinefnir "samsetning" tla g a birta a tiltekna lj hr fyrir nean. a heitir t vil ek (og auvita maur ekkert a vera a bja upp svona "frasakennda myndskpun" ea leggja a gagnrnendur a botna svona ljum). En lji er svona:

hafdjpum hugans

leitar vitundin landa

um ts og innhf

ferast hn um angskg

sjvardlum

r logndpi drauma

skir hn strauminn

streitist mti

brst um

og byltist

ungu rti

grunnsvi vkunnar

spriklar hn a kveldi

- ar lagi dagurinn netin

a morgni

ttriin net

trofull a kveldi ...

PS: Og svo skil g n ekki hversvegna mogginn birtir af mr 18 ra gamla mynd - nema g s orin svona herfilega ljt af llum mnum barneignum, ssli og basli a a s ekki mnnum bjandi a sna mig eins og g er Shocking


Guni ljstrar upp leyndarmli

gudni_agustssonGuni er a"kjafta" fr. frttatmum grdagsins var sagt fr vhva forseti slands hefi "tla" a gera vi fjlmilafrumvarpi hr um ri"ef" a hefi .... o.s.frv. Heimildamaurinn er Guni gstsson, nverandi formaur Framsknarflokksins og fyrrverandi rherra.Guni tti nefnilega"leynifund" me forsetanum um etta leyti og var ess skynja hvernig forseta vorum var innanbrjsts.Guni lsir essum fundi,ummlumforseta ogyfirbragi.Guni er nefnilega a gefa t bk - einsgotta hafa eitthva bitasttt fram a fra egar maur stendur bkslu.

g vona a g s ekki ein um a a finnastetta vieigandi: Aupplsaalj um a sem fram fer formlegum tveggja manna fundi - trnaarfundi - leynifundi. Mr finnst a Guni hafi arna stigi yfir snileg siferismrk. Og a sem verra er - hann hltur a vita a hann er einn til frsagnar. Forsetinn getur ekki tj sig um etta ml -embttis sns og viringar vegna. a sr hver heilvita maur. Forsetinnhltur a telja sig bundinn af hinum skru lgum um agmlskuegar tveir talast vi og engum rum vitnum verur vi komi.

En Guni rfur trnainn - hann arf a selja bk.

etta er ekki svipa eim hvimleia si sem mrg dmi eru um erlendis og v miur nokkur hrlendis - a hlaupa blin me lsingar einkasamskiptum egar flk er skili a skiptum. Segja "sguna alla" eins og a er stundum ora. etta er alltafjafn leikur - og oft ljtur.

raun skiptir ekki svo miklu hvort um era ra einkaml ea stjrnmlaleg samskipti. Tveggja manna tal er alltaf tveggja manna tal. Menn eiga ekki a vitna slk samskipti.

Tra gti g lka a stjrnmlamenn jarinnar hugsi sig um tvisvar ur en eir eiga trnaarfundi me formanni framsknarflokksins.


Vestanvindur r prentun

Vestanvindurg er a handleika fyrstu ljabkina mna - hn var a koma r prentun. Ltil og nett - skp hgvr. a er undarleg tilfinning a handleika essa litlu bk - allt ruvsi en arar bkur sem g hef gefi t. r hafa veri strar og fyrirferarmiklar - fjalla um fri og flk. essi bk er allt ru vsi. Hn er svoltill slarspegill - nokkurskonar fordyri a sjlfri mr - ea eirri konu sem g hef veri fram til essa.

Mig langar a segja ykkur svolti fr myndinni kpunni - hvernig hn var kveikja a titillji bkarinnar.

annig var amyndlistarmennirnir mar Smri Kristinsson og Nna Ivanova, kona hans voru bein a hannamyndina. au fengu nokkur lj til a vinna t fr - og sndu mr svo fyrstu drg. Ein mynd varmr svo hugst a hn fylgdi mr allan daginn og inn nttina. g var lgst til svefns og eiginlega svefnrofunumegar orin tku a streyma til mn. Loks var g afara ftur, n mr bla og penna. Titillj bkarinnar var komi - nstum vfullskapa. g get ekki skrt a nnar en morguninn eftir var a ori eins og a er bkinni.

Hallgrmur Sveinsson, tgefandi minn, var olinmin uppmlu egar g hringdi til hans um morguninn til a vita hvort lji kmist inn bkina. var komin rijaprfrk, og ekki sjlfgefi a vera vi essari bn. En Hallgrmur er ljfmenni - og samvinnu vi prentsmijuna var essu bjarga.

N erbkinkomin verslanir - og svo er a sj hvernig hn fellur lesendum og gagnrnendum ge. g krosslegg fingur og vona a besta.


"Aldrei mun n auma sl - anna fegra mla"

g hef vaxandi hyggjur af stu slenskunnar.Peningastofnanir og sklar sem kenndir eru vi viskipti og verslun gera sfellt hvrari krfur um a "aljava viskiptaumhverfi" sitt, eins og mig minnir a a s ora. a ir vst ataka upp ensku sem samskiptatunguml innan stofnunar sem utan, .e.a hafa eyubl, tlvusamskipti, rsskrslur o.fl. ensku eingngu.etta munu einhverjar peningastofnanir hafa teki upp n egar - og n hefur Verzlunarsklinn stt um a til menntamlaruneytisins ataka ensku upp semaaltunguml tiltekinninmsbraut.

Mr rennur kalt vatn milli skinns og hrunds.

tjndu ld lgu slenskir embttismenn a til a slenskanskyldi lg niur sem embttisml slandi, en danska tekin upp stainn. Rkin voru svipu og n. Embttismenn jarinnar voru menntair Danmrku og farnir a tna niur slenskunni. Skrifml eirra vardnskuskoti embtismannaml - svokallaur kansellstll sem erafar torskilinn ntma slendingum. Bjarni Jnsson rektor Sklholtsskla sagi a "ekki aeins gagnslaust, heldur skalegt a vihalda slenskri tungu" brfi ri1771 og SveinnSlvason lgmaur talar ri 1754 nirandi um etta afdankaa tunguml sem s "komi r m".

Af essu tilefni orti Gunnar Plsson rektorHlaskla, sarprestur og prfastur Hjararholti Dlum(1714-1791):

  • Er a satt ig velgi vi
  • vinur, slenskunni,
  • og haldir ltinn herrasi
  • hana a bera munni?

Gunnarsvararspurningunni sjlfur me svofelldum orum:

  • slenskan er eitt a ml
  • sem allir lrir hla
  • og aldrei mun n auma sl
  • anna fegra mla.

slensku skldin risu upp til bjargar jtungu sinni tjndu ld - og eim tkst a sna fram gildi hennar, ga hana lfi og draga fram fegur hennar. ar me lgu au grunn a rkulegum bkmenntaarfi seinni tma. S arfur sttar afverkummanna bor viJnas Hallgrmsson, Hannes Hafstein, Einar Benediktsson,Stein Steinarr, Dav Stefnsson, Halldr Kiljan Laxness, rberg rarson, Svvu Jakobsdttur, JakobnuSigurardttur, FruSigurardttur.... og annig mtti lengi telja.

N er spurning hvortskldakynsl okkar dagaerviljug - ea megnug -a launa essa arfleifog rsa upp til varnar fyrir "stkra, ylhra mli" -jtunguna sem Jnas orti svo fagurlega um ...

  • murmli mitt ga,
  • hi mjka og rka,
  • or ttu enn eins og forum
  • mr yndi a veita.

Vitu r enn - ea hva?


mbl.is Verzl vill f enska nmsbraut
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband